Những Cánh Cửa Đóng Kín Ở Bêlem Và Chiếc Áo Choàng Chắn Gió Giữa Hang Đá

Gió bấc tháng Chạp quất ngang sống núi Giuđê làm các đốt ngón tay Giuse tê buốt như chạm sắt lạnh. Ông gõ lần thứ năm lên cánh cửa gỗ cuối con dốc hẹp Bêlem. Bên trong vẳng ra tiếng cười nói, mùi thịt cừu nướng và ánh lửa ấm hắt qua khe ván, nhưng chốt ngang chỉ hé vừa đủ cho một gương mặt mệt mỏi lắc đầu: "Hết sạch chỗ phòng khách rồi, anh bạn Galilê ơi! Họ hàng nhà Đavít từ Giêrusalem về khai sổ bộ kín sàn từ trưa. Tìm chỗ khác đi!" Cánh cửa sập lại, cắt đứt vệt sáng hiếm hoi trên mặt đường đá.

Giuse quay lại, cổ họng đắng nghét. Cách hai bước giữa ngõ tối hút gió, con lừa nhỏ thở ra làn khói trắng trong sương giá. Trên lưng lừa, hai bàn tay Maria bấu chặt yên gỗ, gương mặt trẻ tái đi dưới khăn choàng ẩm sương khi cơn chuyển dạ cuộn lên làm hơi thở đứt quãng. Không một tiếng than thoát khỏi môi thiếu nữ Nadarét. Chính sự nín chịu hiền lành ấy của vợ càng như mũi dao cứa sâu vào ngực người thợ mộc.

Bất kỳ ai từng làm chồng, làm cha đều hiểu cảm giác bất lực nghẹn thở của Giuse phút ấy. Suốt bốn ngày đi bộ hơn trăm bốn mươi cây số từ đồi Galilê lên cao nguyên Bêlem theo lệnh kiểm tra dân số của hoàng đế Xêda Augúttô, Giuse đã dắt lừa thật chậm để giữ sức cho vợ sắp sinh. Vì đi chậm hơn các đoàn xe giàu có, khi tới quê tổ Đavít lúc chiều muộn thì mọi phòng khách gia tộc — tiếng Hy Lạp gọi là katalyma — đều đã chật kín người lắm tiền.

Đứng giữa quê cha đất tổ với túi đồ nghề bụi bặm và vài đồng bạc lẻ đóng thuế, người hậu duệ vua Đavít không kiếm nổi cho vợ một góc chiếu khô, một chậu nước nóng hay bốn bức tường kín gió để sinh con! Mà Hài Nhi sắp chào đời đêm nay chính là Con Đấng Tối Cao được thiên thần ủy thác vào tay ông. Người khác hẳn đã ngửa mặt trách trời: "Lạy Chúa, nếu đây là Đấng Cứu Thế của Ngài, sao không chừa sẵn lấy một căn phòng tử tế cho Mẹ Người?"

Giuse không trách trời một tiếng, cũng chẳng phí thêm phút nào nài nỉ trước những cánh cửa khóa chặt của lòng người. Đôi mắt thực tế của người thợ quen nhìn địa thế núi đá lập tức lên tiếng. Ông nhớ ở rìa đông Bêlem, nơi sườn đồi thoai thoải mở xuống cánh đồng mục đồng, có những hang đá vôi tự nhiên mà người chăn chiên dùng trú sương đêm cho bò lừa — chi tiết lịch sử được Thánh Giúttinô Tử Đạo, người sinh trưởng tại Palestine thế kỷ thứ hai, ghi nhận rõ ràng.

Nắm dây cương, Giuse áp bàn tay ấm lên tay lạnh ngắt của Maria trấn an không lời, rồi dắt lừa ra triền đồi sương phủ. Một vòm hang thấp hiện ra sau bụi ô-liu dại. Bên trong tối om, nồng mùi rơm khô và hơi thở ấm của con bò già nhai lại cạnh máng ăn đục vào vách đá. Không chần chừ nửa giây, người thợ mộc Nadarét bắt tay ngay vào việc ông giỏi nhất: biến nơi thô ráp thành mái ấm an toàn.

Ông mở túi da, đánh đá lửa thắp sáng đúng chiếc đèn dầu đất nung nhỏ từng thức trắng cùng ông trên bàn mộc Nadarét chín tháng trước. Ánh lửa vàng vừa bừng lên, đôi tay chai sần của Giuse đã quét sạch sỏi đá, cạo lớp cám cũ trong máng đá rồi trải dày những bó rơm lúa mạch khô thơm nhất. Gió núi Giuđê vẫn lùa buốt qua miệng hang. Giuse cởi ngay tấm áo choàng len dày màu nâu sẫm trên lưng mình, đóng hai chốt gỗ vào khe đá cửa hang rồi căng tấm áo choàng ấy làm bức màn chắn đứt luồng gió cắt da!

Đỡ Maria nằm xuống ổ rơm sạch bên ánh đèn đất nung khuất gió, Giuse lùi ra cửa hang đứng gác trong sương trắng, mình chỉ còn tấm áo vải thô mỏng run dưới gió đêm. Thế rồi giữa tĩnh mịch nửa đêm Bêlem, một tiếng khóc sơ sinh trong vắt như suối nguồn bỗng cất lên xé toạc màn đêm lịch sử. Giuse quay lại. Dưới ánh đèn đất nung Nadarét, Đấng Tạo Hóa các tầng sao đang nằm gọn trong tay thiếu nữ Maria, bé bỏng và thở hơi ấm con người.

Khi Maria bọc Con trong dải tã trắng và trao cho chồng đặt vào máng đá lót rơm, đôi tay thợ mộc thô ráp đầy sẹo đục cưa của Giuse run hơn cả đêm chạm tờ giấy cói ở Nadarét. Ông nâng chính Thiên Chúa Làm Người đặt xuống ổ rơm mình vừa dọn, kéo mép áo choàng len nâu chắn kín khe gió cuối cùng để hơi ấm bò lừa bao quanh máng cỏ. Không nhung lụa cung đình. Không kèn đồng đón rước. Chỉ có mùi rơm khô, dầu ô-liu cháy khẽ và người cha nghèo quỳ gối thờ lạy.

Ít giờ sau, khi toán mục đồng ám khói lửa trại hớt hải chạy vào kể về thiên thần ca hát ngoài đồng và dấu chỉ "Trẻ Sơ Sinh bọc tã nằm trong máng cỏ", Giuse đứng lặng sau Maria, châm thêm dầu vào đèn đất nung sưởi ấm khách nghèo. Và đến ngày thứ tám theo Luật Môsê, người thợ mộc trầm lặng mới mở miệng thi hành sứ mạng thiên thần trao: chính thức đặt tên cho Con Trẻ là "Giêsu" — Thiên Chúa Cứu Độ.

Hai ngàn năm qua kể từ đêm quán trọ Bêlem đóng sầm cửa trước đôi vợ chồng nghèo. Biết bao cha mẹ hôm nay vẫn thức khuya tự trách vì chưa lo nổi cho con nhà rộng hay tiện nghi bằng người. Nhưng hang đá Bêlem và tấm áo choàng len nâu chắn gió của Thánh Giuse vẫn nhắc mãi một chân lý: con trẻ không lớn lên nhờ sự xa hoa của quán trọ, mà lớn lên bình an nhờ cha mẹ biết căng chính tấm áo trên lưng mình chắn gió cuộc đời cho nhau trước mặt Chúa.