Đôi Mắt Sáng Lại Bên Cổng Thành Ninivê Và Bí Mật Của Người Bạn Đường

Mỗi sáng suốt hai tuần quá hạn hẹn về, bà Anna lại bỏ khung cửi ra đứng nơi ngã ba đường bụi mù hướng đông thành Ninivê. Nắng Lưỡng Hà làm mắt người mẹ già cay xè. Mười bốn ngày tiệc cưới phát sinh tại Écbatana mà cha mẹ không hay biết đã biến mỗi chiều chờ con thành cực hình câm lặng. Bà bật khóc: “Con ơi, ánh sáng mắt mẹ ơi, chắc con bỏ mạng nơi đất khách rồi!” Trong nhà, ông lão Tôbít mù lòa miệng vẫn trấn an vợ rằng người dẫn đường rất đáng tin, nhưng tay ông cũng siết chặt gậy gỗ đếm từng bước chân ngoài ngõ.

Chiều ấy, khi đoàn lạc đà chở cô dâu Sara còn đi chậm phía sau, Azaria bàn với Tôbia rảo bước về Ninivê trước để chữa mắt ngay cho cha. Trước cổng thành, anh dặn kỹ: “Em cầm sẵn túi mật cá sông Tigris trong tay. Vừa gặp cha, cứ xức mật lên mắt ông đừng sợ; mắt ông sẽ xót rát một lát rồi màng trắng bong ra và cha em sẽ thấy ánh sáng!”

Trên triền dốc đất đỏ, một chấm nhỏ bỗng lao vút lên trước hai chàng trai. Chú chó nhỏ của gia đình — người bạn bốn chân đã chạy theo dép chủ gần hai ngàn cây số qua núi tuyết Mêđi — đánh hơi thấy khói bếp quê nhà liền phóng thẳng tới người mẹ bên đường! Nó nhảy chồm vẫy đuôi quấn gấu áo bà Anna báo tin mừng trước cả lời người. Bà sững sờ nhìn chú chó phủ bụi xa rồi ngước thấy con trai đang chạy tới.

Bà lao ra ôm cổ Tôbia nức nở: “Con ơi, mẹ thấy lại mặt con thì nhắm mắt cũng cam lòng!” Tiếng reo ngoài cổng làm ông Tôbít trong sân bật phắt dậy. Quên hẳn bốn năm mù đặc, người cha già lao ra cửa đón con đến mức vấp mạnh vào thềm đá suýt ngã nhào. Tôbia phóng tới đỡ gọn cha trong vòng tay săn chắc.

Ngay giữa ngưỡng cửa nắng chiều, trước khi kể chuyện bạc tiền hay cưới hỏi, Tôbia mở vải nhỏ, hà hơi ấm lên mắt cha rồi xức mật cá đắng ngắt lên hai mi mắt. “Cha ơi, vững lòng!” Mật cá làm hốc mắt ông lão buốt rát như xát muối. Tôbít đưa tay dụi khóe mắt. Và kìa — từ hai đầu mắt nhăn nheo, lớp màng sẹo trắng khóa kín đời ông suốt bốn năm tróc hẳn ra như lớp vỏ lụa khô!

Ông lão chớp mắt. Luồng nắng vàng Ninivê ùa vào sau một ngàn bốn trăm đêm đen kịt. Rồi hình hài rõ dần: gương mặt rắn rỏi đẫm lệ của con trai Tôbia và mái tóc bạc của người vợ tảo tần Anna đang khóc bên cạnh! Tôbít ôm ghì con, vang lời chúc tụng Thiên Chúa đã thử thách mà cũng xót thương cứu chữa, cho ông nhìn thấy lại con trai.

Bảy ngày sau, đoàn lạc đà chở Sara cùng của hồi môn và mười nén bạc từ Ragi tiến vào cổng Ninivê. Cả xóm lưu đày kinh ngạc nhìn ông lão tuần trước còn phải nhờ người dắt tay nay hiên ngang tự bước ra cổng thành đón con dâu thoát bảy lần tai ương. Tiệc cưới thứ hai ngập tiếng hát tạ ơn mở ra ngay ngôi nhà từng bốn năm chìm trong bóng tối.

Tiệc tan, Tôbít bàn riêng với con chuyện trả công cho Azaria. Một đồng drachma mỗi ngày quá nhỏ bé trước bao ơn lạ. Tôbia thưa: “Cha ơi, anh ấy đưa con đi về bình an, lấy hộ mười nén bạc, cưới vợ trừ quỷ cho con và chữa sáng mắt cha — chia hẳn một nửa gia sản mang về cho anh ấy cũng chưa xứng!” Hai cha con bày năm nén bạc cùng nửa đàn vật nài nỉ Azaria nhận lấy.

Người lữ khách mỉm cười không chạm một đồng bạc nào. Anh gọi riêng hai cha con vào phòng kín, và lần đầu tiên giọng anh vang uy nghiêm làm cả hai bủn rủn. Anh khuyên họ chúc tụng Chúa trước mọi loài, siêng cầu nguyện kèm ăn chay và bố thí — vì bố thí cứu khỏi chết và tẩy tội — rồi mở cuốn sổ vô hình của Thiên Đàng.

“Khi ông và cô Sara cầu nguyện, chính tôi đã tiến dâng lời cầu đó lên trước vinh hiển Đức Chúa! Đêm lễ Ngũ Tuần ông không ngại bỏ bữa ăn đi chôn người chết, tôi đã được sai đến thử thách lòng trung tín của ông, và nay Chúa sai tôi chữa lành ông cùng con dâu Sara. Tôi là Raphaen, một trong bảy thiên sứ luôn hầu cận trước nhan vinh hiển Đức Chúa!”

Hai cha con ngã sấp mặt sát đất kinh hãi. Hóa ra đêm ông lão bỏ mâm cơm bưng xác người chết tưởng chẳng ai hay biết, một Tổng Lãnh Thiên Thần đã đứng sát bên gom từng giọt mồ hôi bác ái đặt lên ngai Chúa! Suốt mấy tháng đi bộ bên sông Tigris lấy công một đồng lẻ, vị hoàng tử thiên quốc ấy chẳng ăn của phàm trần — mọi sự chỉ là thị kiến lòng thương xót Chúa đồng hành cùng phận người. Khi họ ngẩng lên theo lời “Đừng sợ, bình an cho hai người!”, phòng đã trống không; Đấng Thiên Chúa Chữa Lành đã về trời.

Vì thế suốt hai ngàn năm Hội Thánh Công giáo giữ chặt Sách Tôbia trong Kinh Thánh bảy mươi ba cuốn như báu vật sống. Sách trả lời thẳng hai nỗi đau lớn nhất hôm nay: bệnh tật làm người lành nản chí và hôn nhân sợ đổ vỡ. Tôbia khẳng định không bữa cơm nào bạn nhường người nghèo, không đêm trắng nào chăm người bệnh hay lời kinh vợ chồng nắm tay nhau đọc bị lãng quên — vì thiên sứ Chúa vẫn đang mang từng giọt nước mắt ấy lên tòa Đấng Tối Cao chờ giờ bóc sạch mọi vảy mù.